Ev almak mı kiralamak mı? Kapsamlı rehber
“Kira öderken para çöpe gidiyor” mu, yoksa “ev almak parayı dört duvara mı bağlıyor”? İkisi de duruma göre doğru olabilir. Bu rehber, kararı belirleyen faktörleri ve hesabın nasıl çalıştığını sade bir dille anlatır.
Kararı belirleyen 5 faktör
- Kira/fiyat oranı: Kira fiyata göre yüksekse almak, düşükse kiralamak öne çıkar.
- Ne kadar süre oturacaksınız: Alım/satım masrafları yüksek olduğundan, kısa süre kalacaksanız kiralamak çoğu zaman daha iyidir.
- Kredi faizi: Faiz, kira artışı ve mevduat getirisinin altındaysa kredi avantajlı olur.
- Mevduat / alternatif getiri: Kiracının bağlamadığı parayı ne kadar büyütebildiği önemlidir.
- Evin değer artışı: Enflasyonun üstünde değerleniyorsa almayı, altında kalıyorsa kiralamayı destekler.
Almak ne zaman daha mantıklı?
Uzun süre (genelde 7-10 yıldan fazla) aynı evde kalacaksanız, kira evin fiyatına göre yüksekse (düşük amortisman süresi), kredi faizi makulse ve evin en azından enflasyon kadar değerleneceğini düşünüyorsanız almak öne çıkar. Ayrıca ev, finansal hesabın ötesinde güvence ve istikrar hissi de sağlar.
Kiralamak ne zaman daha mantıklı?
Birkaç yıl içinde taşınma ihtimaliniz varsa, mevduat/yatırım getirisi yüksekse, evler kiralara göre çok pahalıysa (yüksek amortisman süresi) ve esneklik sizin için değerliyse kiralamak öne çıkar. Bu senaryoda peşinat ve masraflara bağlamadığınız parayı büyütmek, ev sahibi olmaktan daha fazla birikim bırakabilir.
Bu araç nasıl hesaplıyor?
Hesap makinesi, seçtiğiniz süre boyunca iki “hayatı” ay ay simüle eder:
- Satın alan: Peşinat + alım masraflarını öder, ev değerlenir, sahiplik giderlerini (emlak vergisi, bakım, sigorta) ve varsa kredi taksitini öder.
- Kirada kalan: Kira öder, peşinat kadar parayı mevduatta değerlendirir.
Her ay iki tarafın nakit çıkışı karşılaştırılır; daha az ödeyen taraf, aradaki farkı yatırıma ekler. Böylece iki seçenek aynı parayı harcamış sayılır ve karşılaştırma adil olur. Sonuçta her iki tarafın net serveti enflasyondan arındırılarak bugünkü Türk Lirasıyla gösterilir. Yöntemin tüm ayrıntısını isterseniz sonuç ekranındaki “Nasıl hesaplandı?” bölümünde de görebilirsiniz.
Hangi varsayımlar önemli?
Enflasyon, yıllık kira artışı, evin değer artışı, mevduat faizi ve kredi koşulları sonucu en çok etkileyen varsayımlardır. Bunların hiçbiri kesin değildir; bu yüzden araçta hepsini kendi beklentinize göre değiştirebilir, sonucun nasıl değiştiğini anında görebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Ev almak mı kiralamak mı daha mantıklı?
Tek bir doğru cevap yoktur; kararı evin fiyatı ile kirasının oranı, ne kadar süre oturacağınız, kredi faizi, mevduat getirisi ve evin beklenen değer artışı belirler. Uzun süre oturacaksanız ve kira/fiyat oranı yüksekse almak; kısa süre kalacaksanız, mevduat faizi yüksekse veya ev çok pahalıysa kiralamak öne çıkar.
Amortisman süresi nedir?
Amortisman, evin kirasının ev fiyatını kaç yılda ödediğidir. Basit hesapla ev fiyatı / yıllık kira ile bulunur. Türkiye'de bu oran genelde yüksektir (20+ yıl); düşük amortisman süresi almayı, yüksek süre kiralamayı destekler.
Kira öderken para çöpe mi gidiyor?
Tam olarak değil. Kiracı, peşinat ve alım masraflarına bağlamadığı parayı mevduatta veya başka bir yatırımda değerlendirebilir. Ev sahibinin de tapu, bakım, sigorta ve fırsat maliyeti gibi gizli giderleri vardır. Adil karşılaştırma her iki tarafın masraf ve getirilerini birlikte ele alır.
Krediyle ev almak mantıklı mı?
Krediyle almak; aylık taksitin kira ile farkına, faiz oranına ve evin değer artışına bağlıdır. Faiz mevduat getirisinin ve kira artışının altındaysa kredi avantajlı olabilir; faiz yüksekse toplam maliyet kirayı kolayca aşar. Araç, nakit ve kredili senaryoyu ayrı ayrı gösterir.
Bu hesap enflasyonu dikkate alıyor mu?
Evet. Tüm tutarlar enflasyondan arındırılıp bugünkü Türk Lirası ile verilir, böylece 10 yıl sonraki sonuçlar bugünkü alım gücüyle anlamlı şekilde karşılaştırılır.
Peşinatım yoksa yine de hesaplayabilir miyim?
Evet. Sadece evin fiyatını ve kirasını girerek başlayabilirsiniz. Varsayımlar ekranından peşinat oranını, vadeyi ve faizi kendi durumunuza göre değiştirebilirsiniz.